ECONOMIC LOSSES DUE TO APRICOT DIEBACK IN THE REGION OF NORTHERN BACKA AND SUBOTICA — HORGOS SAND TRACT

B. Ivic
Cilj naših ispitivanja ne odnosi se na uzgoj i proizvodnju kajsije, niti na utvrdivanje uzrocnika prijevremenog izumiranja stabala, nego ne štete i ekonomske posljedice koje nastaju zbog kratkotrajnog zivota. Ovo je tim interesantnije što se kajseija, ocjenjujuci ocima agroekonomiste i potrošaca, moze uvrstiti u najvrijednosnije vrste: podnosi gotovo sva tla, rano prorodi, ne zahtijeva specijalnu visoko-strucnu agrotehniku, daje prosjecno relativno visoke prinose, plod se moze koristiti u najrazlicitije svrhe, traznja je stalno velika i, konacno, investicije su (podizanje kajsinjaka i odrzavanje do roda) u poredenju s drugim vocnim vrstama najnize.

Medutim, pored »idealnih« svojstava, kajsija je opterecena sa dvije uocljive negativnosti: a) prijevremenim izumiranjem stabala od nepoznatih (barem dosada) uzrocnika, odnosno od tzv. apopleksije, i b) osetljivošcu na mrazeve u doba cvatnje i zamctanja plodova.

Prijevremeno izumiranje stabala izaziva ozbiljne uzgojne i dugorocnije proizvodno-ekonomske štete u nas i u svijetu, dok mrazevi obicno umanjuju u nekim godinama rod i u ogranecenom obimu oštecuju proizvodace.

Ako se ima u vidu da, prema Morvan-u, u Francuskoj godišnje prosjecno izumire 5–10% stabal, u Svicarskoj, prema Moretti-u 10–12%, Austriji, po Wenzel-u, ok0 5%, u Bugarskoj, prema Ilijevu, oko 15%, U Madarskoj, prema Rozsnyai-u, 4–7%, a slicno je i drugim zemljama, onda ovoliki proccnat prosjecnog izumiranja kajsija, dakle mnogo veceg od stope amortizacije drugih vocnih vrsta, ukazuje na sasvim teske i ozbiljne posljedice ovakvog stanja i kretanja.

Rezultati naših ispitivanja od 1950. do 1957. godine, dakle iz osamnaestogodisnjeg perioda, pokazuju da je ovom podrucju, na pjeskovitom i nepjeskovitom tlu izumrlo oko 270.000 stabala kajsija, ili godišnje prosjecno 6,8% postojeceg fonda. U istrazivackom razdoblju je maksimalno izumrlo 13,5% u 1964. godini, a minimalno 1% stabala u 1951. godini. Od prijevremenog izumiranja, apoleksije, nastale stete gotovo su jednake i u kasne (keckeletske) ruze i madarske najbolje koje skupa cine oko 90% zastupljenib sorta ovog proizvodnog podrucja. Podloga je u svih sorta na pjeskovitom tlu kajsija, a na nepjeskovitom (cernozem i degradirani), gdje se gaji oko 1/3 svih rodnih kajsija, podloga je u polovine sorta dzanarika, a u polovine kajsija.

Ivic, B. (1968). ECONOMIC LOSSES DUE TO APRICOT DIEBACK IN THE REGION OF NORTHERN BACKA AND SUBOTICA — HORGOS SAND TRACT. Acta Hortic. 11, 91-94
DOI: 10.17660/ActaHortic.1968.11.10
https://doi.org/10.17660/ActaHortic.1968.11.10

Acta Horticulturae